đạt lai lạt ma

Định nghĩa
  1. Danh từ riêng:
    • Một danh hiệu tôn giáo cao nhất trong Phật giáo Tây Tạng: "Đạt Lai Lạt Ma" là tước hiệu của vị lãnh đạo tinh thần tối cao của trường phái Cách Lỗ (Gelug) trong Phật giáo Tây Tạng, được coi là hiện thân của Bồ Tát Quán Thế Âm (Avalokiteśvara).
    • Một nhân vật lịch sử và tôn giáo quan trọng: Danh hiệu này chỉ một dòng tái sinh (tulku) cụ thể, với mỗi vị Đạt Lai Lạt Ma được công nhận là hóa thân kế tiếp của vị tiền nhiệm.
Ví dụ sử dụng
  • Danh từ riêng:
    • Đạt Lai Lạt Ma thứ 14, Tenzin Gyatso, là một nhân vật được thế giới biết đến rộng rãi.
    • Tín đồ Phật giáo Tây Tạng rất tôn kính Đạt Lai Lạt Ma.
    • Việc tìm kiếm và công nhận Đạt Lai Lạt Ma đời kế tiếp là một nghi lễ phức tạp và quan trọng.
Các cách sử dụng nâng cao

  • "Chính quyền Đạt Lai Lạt Ma": Cụm từ lịch sử dùng để chỉ chính quyền Tây Tạng trước năm 1959, do Đạt Lai Lạt Ma đứng đầu.

    • Chính quyền Đạt Lai Lạt Ma từng có ảnh hưởng lớn ở Tây Tạng.

  • "Tòa án Đạt Lai Lạt Ma": Chỉ cơ cấu hành chính và tư pháp cũ ở Tây Tạng.

    • Các quyết định quan trọng thường được đưa ra tại Tòa án Đạt Lai Lạt Ma.
Biến thể và từ gần giống

  • Lạt Ma (danh từ): Danh hiệu chung cho một bậc thầy tâm linh trong Phật giáo Tây Tạng, không nhất thiết là Đạt Lai Lạt Ma.

    • Vị Lạt Ma đó đang giảng pháp tại tu viện.

  • Ban Thiền Lạt Ma (danh từ riêng): Một dòng tái sinh quan trọng khác trong Phật giáo Tây Tạng, thường được coi là vị lãnh đạo tinh thần thứ hai.

    • Ban Thiền Lạt Ma thứ 10 đã viên tịch vào năm ngoái.

  • Đạt Ma (danh từ riêng): Thường chỉ Bồ Đề Đạt Ma (Bodhidharma), tổ sư thứ 28 của Phật giáo Ấn Độ và là Sơ tổ của Thiền tông Trung Hoa. Đây là một nhân vật khác biệt hoàn toàn với "Đạt Lai Lạt Ma".

    • Tổ Đạt Ma nổi tiếng với câu chuyện diện bích chín năm.
Từ đồng nghĩa
  • Gyalwa Rinpoche (danh từ riêng): Một danh hiệu tôn kính khác để gọi Đạt Lai Lạt Ma, có nghĩa là "Bảo vật Chiến thắng".
  • Kundun (danh từ riêng): Một danh hiệu khác, có nghĩa là "Sự Hiện Diện".
Lưu ý về ngữ nghĩa
  • Phân biệt với "Đạt Ma": Cần phân biệt rõ ràng "Đạt Lai Lạt Ma" (Danh hiệu lãnh đạo Tây Tạng) với "Đạt Ma" hay "Bồ Đề Đạt Ma" (Nhân vật lịch sử của Thiền tông). Đây là hai nhân vật và khái niệm hoàn toàn khác nhau.
  • Tính chất tôn giáo và lịch sử: Từ này mang đậm tính chất thuật ngữ tôn giáo và lịch sử, thường xuất hiện trong các văn bản về Phật giáo, lịch sử Tây Tạng và quan hệ quốc tế.